Trójkątny wierzchołek Kościelca (2158 m n.p.m.), dominujący nad środkową częścią Doliny Gąsienicowej, od dawna byt celem wycieczek. Nie jest znana data pierwszego turystycznego wejścia na szczyt, ale stało się to zapewne w połowie XIX w. W zimie pierwszy raz Kościelec został zdobyty w 1908 r. przez znanego kompozytora Mieczysława Karłowicza oraz Romana Kordysa. Dwa lata później Mariusz Zaruski wszedł na szczyt na nartach. Niestety, góra cieszy się również złą sławą. W lutym 1909 r. pod wschodnimi stokami Małego Kościelca Karłowicza przysypała lawina, a jego śmierć stała się impulsem do założenia Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. W 1929 r. na zachodniej ścianie Kościelca zginął Mieczysław Świerz, jeden z najwybitniejszych taterników tamtych lat, a w 1962 r. przy łatwej samotnej wspinaczce granią Kościelców, łączącą Kościelec z Zadnim Kościelcem, poniósł śmierć najsłynniejszy taternik i alpinista lat 50. i 60. XX w. - Jan Długosz. W latach 1904-1910 powstał pomysł, popierany między innymi przez Henryka Sienkiewicza i Stefana Żeromskiego, aby w mauzoleum wykutym w granitowym Kościelcu umieścić trumnę z prochami Juliusza Słowackiego. Projekt nie doczekał się realizacji, zapewne również z tego powodu, że poeta nigdy w Tatrach nie był. Efektowny kształt Kościelca jest wynikiem budowy geologicznej - tworzą go pochylone ku północy ławice granitu ponad 100-metrowej grubości. Cały masyw, odgałęziający się od grani Świnica-Kozi Wierch w Zawratowej Turni, składa się z Zadniego Kościelca (od Zawratowej Turni dzieli go Mylna Przełęcz), Kościelca oraz oddzielonego od niego przełęczą Karb Małego Kościelca. Dla turystów dostępne są tylko Mały Kościelec, przełęcz Karb i Kościelec.